Tatil sezonu teslim tarihleri: perakende penceresinden geriye doğru çalışmak

Hazır giyim tedarikinde tatil sezonu teslim tarihi planı, ürünün hâlâ satabileceği son günden başlar ve geriye doğru işler. Sevk, kontrol, üretim, numune onayı ve sipariş verme için bundan önceki her son tarih, alıcıların çoğunun varsaydığından erkendir; çünkü tatil dönemleri takvimi iki uçtan aynı anda sıkıştırır.

Bu sıkışma tek bir etkenden doğmaz. Fabrika yoğunluğu, Türkiye'deki ve varış pazarındaki resmî tatiller, gümrük yoğunluğu, yıl sonunda taşıyıcı kapasitesi ve perakendeci ya da pazar yeri mal kabul slotları aynı birkaç haftaya denk gelir.

Bu yazı geriye doğru çalışma yöntemini, her bandı hareket ettiren değişkenleri ve takvim zaten sıkışıkken mevcut olan değiş tokuşları ortaya koyar. Bir tarih listesi olarak değil, kendi pazarınıza ve kendi tatil pencerenize uygulayacağınız bir mantık olarak yazılmıştır.

Tatil terminleri neden alıcıların beklediğinden erkendir?

Çünkü son tarih teslim tarihi değildir. Üretimden sonra gerçekleşmesi gereken her aşamanın hâlâ sığabildiği tarihtir. Alıcılar hesabı sevkiyattan yapar ve kamyonun fabrikadan çıkışı ile müşterinin ürünü satın alabilmesi arasında duran aşamalara şaşırır.

İkinci neden, tatil dönemlerinin aynı kaynaklara aynı anda baskı yapmasıdır. Fabrikalar zirve doluluktadır, navlun kapasitesi doludur, gümrük idareleri daha yüksek hacim işler ve perakende depoları tam kapasite mal kabul yapar. Hepsi birlikte geldiğinde birkaç günlük payı olan bir program, hiç payı olmayan bir programa dönüşür.

Üçüncü neden, ticari son tarihin takvimdeki son tarihten önce gelmesidir. Bir tatil penceresinin son günlerinde ulaşan stok, teknik olarak zamanında varmış olsa bile satış fırsatının büyük bölümünü kaçırmıştır.

Bir tatil perakende penceresinden geriye doğru nasıl çalışılır?

Ürünün satın alınabilir olması gereken tarihi belirleyin, ardından her aşamayı kendi değişkenleriyle birlikte bir bant olarak çıkarın. Bu sırayla ilerleyin ve yalnızca gün sayısını değil, her bandı neyin belirlediğini de yazın.

• Mağazada veya internet sitesinde bulunurluk; fotoğraf çekimi, listeleme ve mağazalara dağıtım dahil
• Perakendeci veya pazar yeri mal kabulü; rezerve edilmiş teslim slotlarına ve varsa giriş kalite bekletmesine bağlıdır
• Varış gümrüklemesi ve iç taşıma; gümrük hacimleri arttığında uzar
• Taşıma; moda, rotaya ve yükün komple mi parsiyel mi olduğuna göre değişir
• Sevk ve evrak; gümrük müşavirinizin önceden ihtiyaç duyduğu belgeler dahil
• Nihai kontrol ve olası yeniden işleme; yüklemeden önceki son gün değil, gerçek bir alan gerektirir
• Seri üretim; adede, model sayısına ve ürün başına operasyona bağlıdır
• Üretim öncesi numune onayı; seri kumaş gelmeden başlayamaz
• Kumaş ve aksesuar terminleri; kışlık üründe genellikle zincirdeki en uzun tek banttır
• Sipariş verme ve kapasite rezervasyonu; zincirin fiilen başladığı yer burasıdır

İki kural bu çalışmayı dürüst kılar. Her onay aşamasına alıcı tarafının karar süresini ekleyin; çünkü bir gelen kutusunda üç gün bekleyen bir onay, üç günlük üretim kadar pahalıdır. Ve tatil kapanışlarını çıkarma işlemine başlamadan önce, sonradan değil, plana yerleştirin; böylece takvim günü değil iş günü çıkarmış olursunuz.

Türkiye'den pazara giden takvimi hangi resmî tatiller etkiler?

Tek bir sevkiyatı birbirinden ayrı üç tatil grubu etkiler ve alıcılar rutin olarak yalnızca birine göre plan yapar.

Türkiye'de iki dinî bayram, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı, miladi takvime göre her yıl kayar; dolayısıyla sezonunuza göre konumları değişir. Fabrikalar tipik olarak birkaç gün kapanır ve birçok çalışan seyahat eder, bu nedenle üretim dönüşün ilk gününde tam hıza çıkmaz. Sabit ulusal tatiller de yıl içine dağılır. Tedarikçinizden kapanış takvimini üretim sırasında öğrenmek yerine sezonun başında isteyin.

Varış pazarında yıl sonu kapanışları, ulusal tatiller ve bölgesel tatiller gümrük idarelerini, nakliyecileri ve depo personelini etkiler. Kâğıt üzerinde gümrüklenen bir sevkiyat, onu teslim alacak kimse olmadığı için yine de bekleyebilir.

Yukarı akışta ise diğer tedarik ülkelerindeki tatiller alıcıların beklediğinden önemlidir; çünkü aksesuarlar, metal parçalar, teknik bileşenler ve bazı iplikler ithal edilir. Yurt dışındaki bir bileşen tedarikçisinde uzayan bir kapanış, her şeyi hazır olan bir Türk fabrikasını durdurabilir.

Yıl sonunda gümrük ve taşıyıcı kapasitesine ne olur?

Navlun, bir tatil dönemine giderken farklı davranır ve etkiler tüm taşıma modlarında tutarlıdır.

• Herkes kapanışlardan önce mal hareket ettirmeye çalıştığı için karayolu kapasitesi daralır ve önce parsiyel hizmetler dolar
• Hava kapasitesi için daha yüksek değerli kategoriler rekabet eder ve navlun buna göre hareket eder
• Deniz programları iptal edilen seferlerden ve her iki uçtaki yoğunluktan etkilenir
• Gümrük hacimleri artar, dolayısıyla normalde öngörülebilir süren gümrükleme daha az öngörülebilir hale gelir
• Tesisler açık kalsa bile tatil dönemlerinde depo ve nakliyeci personeli azalır

Planlama yanıtı, taşımayı mal paketlendikten sonra akla gelen bir iş değil, projenin bir aşaması olarak rezerve etmektir. Rezervasyonu ve evrak gerekliliklerini erken teyit edin; böylece sertifikalar ve beyanlar mal beklerken değil, mal hazır olmadan önce hazırlanır. Avrupa teslimatlarında AB Türkiye Gümrük Birliği çerçevesinde kullanılan evraklar, kendi ürününüz için gümrük müşavirinizle teyit edilmelidir.

Havayolu konusunda da gerçekçi olmakta fayda var. Taşıma süresini kurtarır, üretim süresini değil; hacimli kışlık üründe maliyet etkisi hafif ürünlerdekinden büyüktür. Bunu genel bir çözüm değil, sevkiyatın bir bölümü için bir araç olarak görün.

Gerçek son tarihi neden perakendeci ve pazar yeri mal kabul slotları belirler?

Birçok alıcı için bağlayıcı kısıt budur ve tamamen tedarik zincirinin dışındadır. Büyük perakendeciler ve pazar yerleri rezervasyonlu giriş teslim slotlarıyla çalışır ve yoğun dönemlerde bu slotlar kıttır. Slotu olmadan varan bir sevkiyat bir sonraki uygun slotu bekler ki bu, yanlış anda ciddi bir gecikme olabilir.

Takvimi daha da sıkıştıran başka mal kabul gerçekleri de vardır:

• Depodaki giriş kalite kontrolleri; varış ile bulunurluk arasına gün ekler
• Etiketleme, barkod, paketleme ve koli işaretlemesine ilişkin uygunluk gereklilikleri; burada bir hata gecikme değil ret üretebilir
• Pazar yerlerinin kendi yoğunlukları öncesinde giriş stoku için yayımladığı son kabul tarihleri
• Depo malı teslim aldıktan sonraki mağaza dağıtımı ve sevk süresi
• Çevrim içi kanallar için fotoğraf ve listeleme; numune veya stok hazır olmadan başlayamaz

Pratik adım, mal kabul son tarihini üretim takvimini kurduktan sonra değil, kurmadan önce almaktır. Bu tarihten depo işlem süresini çıkarınca gerçek varış son tarihiniz çıkar ve bu, satın alma siparişindeki tarihten çoğu zaman erkendir.

Takvim zaten sıkışıksa ne yapılabilir?

Gerçekçi beş kaldıraç var. Her biri zaman kazandırır ve her birinin bir bedeli vardır; dolayısıyla karar, bedel ödeyip ödememek değil, hangi bedeli tercih ettiğinizle ilgilidir.

Model sayısını azaltın. Alımı daha az seçenekte toplamak numune sürecini kısaltır, kumaş bağlantısını basitleştirir ve hattı hızlandırır. Bedeli mağazada daha dar bir sunumdur ve bu genellikle finansal cezası en düşük kaldıraçtır.

Stok hizmeti kumaşı kullanın. Dokumacının zaten elinde tuttuğu kalitelere geçmek zincirdeki en uzun bandı ortadan kaldırır. Bedeli, konstrüksiyon ve renk seçiminin daralmasıdır; dolayısıyla tasarımın malzemede esneyebildiği ama teslimatta esneyemediği durumlarda en iyi sonucu verir.

Sevkiyatı bölün. Üretimi biten ilk adedi hemen gönderin, kalanı arkasından yollayın. Bu, lansmanı ve en erken satış günlerini korur; bedeli daha yüksek navlun ve daha fazla idari iştir. Yalnızca ilk dilimde taşıma modu değişimiyle birleştirildiğinde iyi çalışır.

Taşıma modunu değiştirin. Havayolu veya daha hızlı bir karayolu hizmeti taşımayı sıkıştırır, üretimi değil. Siparişin tanımlı bir bölümüne uygulandığında ölçülü olabilir. Hacimli bir kışlık siparişin tamamına uygulandığında ise nadiren ölçülüdür.

Ürünü sadeleştirin. Bir operasyonu, ikincil bir yıkamayı veya karmaşık bir son işlemi kaldırmak hat çıktısını belirgin biçimde artırabilir. Bu, alıcıyla mutabık kalınmış tasarlanmış bir karar olmalıdır; asla fabrikada sessizce yapılan bir değişiklik değil.

Çekilmemesi gereken tek kaldıraç kontroldür. Kalite kontrolünü sıkıştırmak, geç bir teslimatı reddedilen bir teslimata çeviren şeydir ve yoğun dönemde kalite nedeniyle depoda bekletilen bir sevkiyatı toparlamak, birkaç günlük üretimden çok daha zordur. Her şey oynasa bile mutabık kalınan kontrol standardını koruyun.

Türkiye'deki bir ekip tatil teslimatını nasıl korur?

Tatil terminleri, bir sorunun ne kadar hızlı görüldüğüne göre kazanılır veya kaybedilir. İki gün geciken bir kumaş, aynı gün bilindiğinde yönetilebilir bir meseledir; mal çoktan paketlenmiş olması gerekirken fark edildiğinde ise kaçırılmış bir sezondur.

Tekstil A.Ş. Global 1980'den bu yana Türk tekstil sektöründedir; İstanbul Ataşehir'den 48 kişilik bir ekiple ve hazır giyim, triko, denim ile ev tekstilinde 2,000'den fazla doğrulanmış üye üretici ile çalışır. Fabrika kapanış takvimleri, dokumacı doluluğu ve gerçekçi hat çıktısı sezon taahhüde bağlanmadan önce bilinir; bünyemizdeki QC ekibi ise düzeltmek için hâlâ zaman varken kontrol eder. Bir işletme tarihi tutamadığında ağ içindeki bir alternatife anında yaklaşılabilir.

Komisyon fabrikadan değil alıcıdan ödenir; dolayısıyla bir tatil tarihinin tutturulamayacağı değerlendirmesi olduğu gibi iletilir. Sıkışık bir tatil takvimini hızla çözmek isteyen alıcılar çoğu zaman İstanbul'a gelir ve kumaşları, kalıpları ve kapasiteyi haftalarca süren yazışma yerine Hosted Sourcing kapsamında birkaç günde netleştirir.